klein 6. Bescherm je privacy

Handleiding Groep 5 Les 1

Waarom is een goed wachtwoord van belang?

Thema 6

Bescherm je privacy

Deze les gaat over het beschermen van de persoonlijke gegevens door middel van het verzinnen van een goed wachtwoord. In deze les maken alle leerlingen een eigen schriftelijk Nationaal Media Paspoort aan via www.nationaalmediapaspoort.nl. Hierin geven zij in groep 5, 6 en 7 per les aan wat hun motivaties en strategieën zijn om slim met media om te gaan. In groep 8 kunt u of uw collega-leerkracht voor elke leerling een eigen individueel, schriftelijk Nationaal Media Paspoort uitprinten, waarin de leerlingen hun motivaties en strategieën nalezen.

Deze les is aangepast aan de vereisten van de nieuwe privacywetgeving AVG, de Algemene verordening gegevensbescherming.

Wilt u naslaan wat het AVG Privacy Statement van de Nationale Academie voor Media en Maatschappij is? U kunt deze vinden op de website van het Nationaal Media Paspoort. De kern van deze wet en dus van deze, aan de AVG aangepast versie van deze les, is dat er geen persoonsgegevens van uw minderjarige leerlingen worden gevraagd of aangemaakt die te herleiden zijn tot een individuele leerling. Deze les gaat erom de leerlingen leren om:

1. Een nickname te kiezen die niet gemakkelijk te herleiden is tot de leerling zelf.

Voorkant omslag

Het Nationaal Media Paspoort vraagt leerlingen om een verzonnen nickname op te geven, die we ‘gebruikersnaam’ noemen.

2. Een emailadres te verzinnen, dat niet terug te leiden is naar de individuele leerling zelf.

Als leerlingen in uw groep 5 een eigen Paspoort aanmaken, moeten ze nu eenmaal een emailadres opgeven. Laat leerlingen dus een verzonnen emailadres opgeven, zoals: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

3. Een wachtwoord te kiezen dat geheim is en voor een andere leerling niet gemakkelijk is te raden. Het Nationaal Media Paspoort vraagt de leerling om zelf een geheim wachtwoord aan te maken.

In deze les leren de leerlingen de bovenstaande vaardigheden. In feite gebruiken de leerlingen deze vaardigheden meteen voor het Nationaal Media Paspoort: een goede oefening voor hun online leven!

Benodigdheden:

A. Inleiding:                                                  10 minuten.

  • Legt aan de klas uit dat we het gaan hebben over persoonlijke gegevens die je online gebruikt: nicknames, accounts, emailadressen en wachtwoorden. Weet iedereen wat het belang is van een wachtwoord, een nickname en een account of gebruikersnaam? Het is belangrijk om een goed wachtwoord te hebben, zodat alleen jij bij de online gegevens kunt die je graag voor jezelf wilt of moet houden. Vraag klassikaal:
  • Waar denk je dat je allemaal een wachtwoord voor nodig hebt?
  • Gebruik jij al wachtwoorden? Niet hardop vertellen welke! Waar gebruik je deze voor?

Als start van de les wordt het thema ‘wachtwoorden’ behandeld. Leerlingen leren over het bestaan en het belang van geheime persoonsgegevens gekoppeld aan hun privacy.  

B. Verzin een goed wachtwoord!                 15 minuten.

  • Geef de volgende opdracht: verzin een persoonlijke zin voor jezelf, zoals: ‘Mijn huisdier heet Oscar’. Pak telkens de eerste letter van die woorden, en kies dan je lievelingsgetal. Bijvoorbeeld ‘7’. De eerste letter is altijd een hoofdletter. Je eindigt tenslotte met een leesteken naar keuze. (Uitroepteken, vraagteken, punt etc.) -> Mhho7!
  • Iedere leerling formuleert zo voor zichzelf een eigen wachtwoord. Ze mogen dit noteren, maar wel op een plek waar zij alleen zelf bij kunnen. Vraag eens aan de leerlingen wat / waar deze plek voor hen is?
  • Hoe ga je met je wachtwoorden om? Aan wie geef je je wachtwoord?
  • Geef de volgende conclusie: je moet het ezelsbruggetje hierboven uit je hoofd kunnen leren, zodat je het nergens hoeft op te schrijven of aan niemand hoeft te vertellen. Op die manier is jouw geheime wachtwoord alleen voor jezelf!

C. Denk-pauze: Het belang van een goed wachtwoord.     5 minuten.

Vervolgens is het tijd voor wat rust in de klas. De leerlingen gaan middels de Denk-pauze leren hoe het voelt als hun wachtwoord niet goed is. U vertelt de klas: 

Ik stel jullie nu een aantal vragen en wil graag dat jullie bij jezelf nagaan hoe het voor jou voelt. Om goed te kunnen voelen, gaan we zo weer even één minuut stil zijn en onze aandacht richten op onszelf door allemaal even onze ogen dicht te doen. Bespreek na het stellen van de onderstaande 2 vragen even wat de kinderen voelden.

Stel de klas dan een voor een de volgende vragen en start daarna steeds een Denk-pauze van één minuut:

  • Wat kan er gebeuren als je een verkeerd wachtwoord kiest?
  • Waarom is het belangrijk voor jou dat niet iedereen bij jouw gegevens kan komen?

D. Opdracht: Is jouw wachtwoord, nickname en emailadres echt geheim? 10 minuten.

Voor het aanmaken van een eigen Nationaal Media Paspoort hebben de leerlingen gegevens nodig die zij zelf verzinnen, dat moet dus vertrouwelijk gebeuren. U heeft al met hen doorgenomen wat ‘geheim’ is.

U zult merken dat kinderen soms graag hun persoonsgegevens aan een ander vertellen, zoals een vriendje of vriendinnetje. Bijvoorbeeld als ze samen achter de computer spelen en even willen inloggen met het account van de ander. Maar: geheim is geheim! Maak het spannend voor de kinderen. ‘Wat van jou is is immers van jou? Dat betekent: privacy!’  

U heeft net al met de groep geoefend in wachtwoorden, maar dit geldt ook voor nicknames en emailadressen die je voor sommige websites en apps nodig hebt. Voor het later aanmaken van het eigen Nationaal Media Paspoort is dit namelijk ook nodig!

  • Let erop dat u en de leerling deze gegevens zorgvuldig bewaren: we kunnen u niet helpen om alsnog gegevens van de leerlingen terug te halen, we hebben deze immers niet….

Laat de leerlingen hun nickname/gebruikersnaam en verzonnen emailadres die ze willen opgeven om een eigen Nationaal Media Paspoort aan te maken op een papiertje schrijven, zodat ze dit niet vergeten. Dit doet u dus voordat de leerlingen een eigen Nationaal Media Paspoort aanmaken! Dan husselt u al deze briefjes door elkaar en laat u enkele briefjes voorlezen, door een leerling of door u.

Stel hen de vraag: van wie zijn deze gegevens? De leerling zelf (van wie deze persoonsgegevens zijn) mag niet reageren, anders wordt immers zijn of haar geheim verraden!  Raden de klasgenoten dat een bepaald wachtwoord, nickname en emailadres bij een bepaalde leerling hoort? Dan moet deze leerling toch nog even een andere nickname, account/ gebruikersnaam/ emailadres verzinnen zodat zijn/haar privé gegevens niet te raden zijn. U kunt de groep natuurlijk ook in kleinere groepjes onderverdelen voor deze opdracht.

 binnenkant

E. Opdracht: Leerlingen maken hun eigen Nationaal Media Paspoort aan. 10 minuten

Hierna gaan de leerlingen aan de slag om een eigen Nationaal Media Paspoort aan te maken! Dit gebeurt via de website www.nationaalmediapaspoort.nl/mijnpaspoort > Leerlingen.

F. Motivatie en strategie Strategie - Waarom en Hoe? 10 minuten.

Elke leerling kan nu inloggen op www.nationaalmediapaspoort.nl. Daar hebben zij een eigen Nationaal Media Paspoort aan, waarin zij hun eigen motivatie (Waarom?) en strategie (Hoe?) voortaan noteren en opslaan. Dat doen zij in de groepen 5, 6 en 7 bij elke les. In groep 8 heeft op die manier elke leerling een eigen Nationaal Media Paspoort, met daarin alle motivaties en strategieën van alle lessen. Dit wordt door de leerkracht in groep 8 uitgeprint. Op deze manier vormt het Nationale Media Paspoort een zeer persoonlijke verzameling van individuele afspraken over eigen mediagedrag voor elke leerling. Daarmee stimuleren wij hun (intrinsieke) motivatie om zich aan deze afspraken te houden.

  • Deel Actieboekje 5.1 uit. Hierin is ruimte om de motivatie en de strategie bij elke les in groep 5 bij te schrijven. Dit doen zij ook online, in hun net aangemaakte eigen Nationaal Media Paspoort. Vertel de kinderen dat zij de actieboekjes vanaf nu goed moeten bewaren. U kunt dit ook als leerkracht voor hen bewaren, op die manier heeft u zowel schriftelijk als online alle motivatie- en strategie-antwoorden bij de hand.

Motivatie - Waarom? 

  • Stel de leerlingen de motivatievraag: Waarom is het voor jou belangrijk om een goed wachtwoord te hebben?
  • Laat hen deze opschrijven in het Actieboekje 5.1. Laat hen deze ‘motivatie’ daarna online invullen bij de juiste groep en de juiste les in hun eigen Nationaal Media Paspoort.

Strategie - Hoe? 

  • Stel de leerlingen daarna de strategievraag: Wat ga jij doen om te zorgen dat je een goed wachtwoord hebt?
  • Laat hen ook deze ‘strategie’ eerst invullen in het Actieboekje 5.1. Daarna kunnen zij het bij de juiste groep en de juiste les in hun digitale paspoort bijschrijven.
  • Sluit de les af.

Aanvullend materiaal: Wilt u meer weten over de AVG?

Autoriteit Persoons Gegevens:

https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/onderwerpen/avg-nieuwe-europese-privacywetgeving

Kennisnet:

https://www.kennisnet.nl/artikel/deze-7-dingen-moet-je-weten-over-de-nieuwe-europese-privacywet/

Stichting School en Veiligheid:

https://www.schoolenveiligheid.nl/actueel/nieuwe-privacywetgeving-avg/

Vereniging Openbare Bibliotheken:

http://www.debibliotheken.nl/bedrijfsvoering/juridisch/avg/